terug

Friesche Bank

Nieuweweg 3, Leeuwarden

Inleiding

Voormalig bankgebouw in een beheerste Amsterdamse Schoolstijl in 1919-1921 gebouwd op de hoek van de Nieuweweg en de Weaze naar ontwerp van Geert Stapenséa.

Op de hoek van de in het midden van de negentiende eeuw na de ontmanteling van de stadsverdedigingswal gevormde Nieuweweg is in 1881 een bankgebouw in neorenaissance-stijl, ontworpen door H.H. Kramer voor Gebroeders Mispelblom Beyer gebouwd. Meteen na de Eerste Wereldoorlog fuseerde dit huis met de Fa. Ten Cate, de Friesche Handelsbank en Feddema's Bank in Leeuwarden en Alma Fennema's Bank in Sneek. De nieuwe combinatie zou Friesche Bank gaan heten en gaf architect Geert Stapenséa de opdracht om een gebouw te ontwerpen op dezelfde plaats op een ruimer kavel omdat door grondruil met de gemeente het bouwterrein kon worden uitgebreid. Tot dat moment hadden de vele bankgebouwen die in Leeuwarden sedert de jaren-1870 waren verrezen een eclectisch of neo-renaissance karakter. De nieuwe Friese Bank brak met die traditie met het vroegste, in Amsterdamse School-trant vormgegeven pand in Friesland.

Stapenséa, geboren in 1877 in Menaldum, was in die tijd als architect in Sneek gevestigd. In Leeuwarden was hij docent aan de mts en heeft daar veel invloed op zijn studenten uitgeoefend. Hij doceerde er niet alleen bouwkunde, maar besteedde ook aandacht aan stedenbouw. Zo heeft hij met zijn studenten gewerkt aan een uitbreidingsplan van de gemeente; invloeden daarvan hebben gestalte gekregen in de buurten aan weerszijden van de Bleeklaan. In die buurt, aan en nabij het Cambuursterpad, heeft hij met architect Hendrik Kramer voor Woningvereeniging Leeuwarden een complex van 193 arbeiderswoningen ontworpen dat in 1982-'83 weer gesloopt is. Overigens had Stapenséa zijn werkterrein vooral in Sneek. Zijn Waterloo heeft hij gevonden in de bouw van een gigantische beetwortelsuikerfabriek in Franeker. Belastingschulden dreven hem op de vlucht en in het bevolkingsregister geeft aan dat hij in 1922 naar Osnabrück afgereisd is. Er is niets meer van hem vernomen.

De Friesche Bank is lange tijd bankgebouw gebleven, ook nadat de bank overgenomen is door de Amsterdamse Bank, later ABN/Amro. In 1995 is de bank vertrokken en is er een schoonheidssalon en fitnesscentrum ingekomen. Daarvoor is het intussen al een paar keer gemoderniseerde interieur stevig verbouwd.

Beschrijving EXTERIEUR: Het bankgebouw is verrezen op een onregelmatige plattegrond met twee hoofdvleugels aan Nieuweweg en Weaze, op de hoek flink afgesnoten...

Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed/rijksmonumenten.info

 
Info  Reacties Afbeeldingen Streetview