terug

Voormalige brugwachterswoning met bovenwoning

Zuiderplein 27, Leeuwarden

Inleiding

Voormalige BRUGWACHTERSWONING MET BOVENWONING, in 1892 gebouwd door stadsarchitect J.E.G. Noordendorp in Neo-Renaissance-stijl.

Na de ontmanteling van de vesting in de eerste helft van de negentiende eeuw, kwam er in de volgende eeuwhelft geleidelijk bebouwing aan de buitenzijde van de stadsgracht tot stand. Gedurende de laatste tientallen jaren van de negentiende eeuw wijzigde de zuidelijke stadsgracht en het buitengebied ten zuiden daarvan aanzienlijk. Het in 1866 door stadsarchitect Thomas Romein ontworpen Stationskwartier kreeg gestalte. De Wirdumerpoortsbrug was daar de oostelijke grens van. Deze brug, lange tijd hoogst gebrekkig voor het toenemende verkeer over de in 1827 aangelegde straatweg naar Zwolle, werd in 1875 vervangen door een ijzeren draaibrug. Op de zuidoostelijk hoek bij die brug stond sinds jaar en dag de Nieuwe-Stads-Herberg, ook wel Klanderij genoemd. Als gevolg van de toenemende verkeersdrukte moest die verschillende malen worden uitgebreid. Toen in 1891 opnieuw kostbare reparaties moesten worden uitgevoerd besloot het gemeentebestuur om het gebouw te laten slopen en het aanzienlijke terrein te verkavelen. Aan de grachtzijde kwamen vier, aan de zuidzijde vijftien bouwkavels die alle aan particulieren werden verkocht, met uitzondering van een driehoekig kavel aan de gracht en ten noordwesten van de Keyzersbuurt dat de gemeente reserveerde voor de bouw van een brugwachterswoning. Op het meest westelijke kavel aan de gracht werd op particulier initiatief een hotel gebouwd (in 1975 gesloopt en vervangen door een kantoorgebouw) en op de tussenliggende twee kavels kwam een dubbel herenhuis tot stand.

Begin 1892 ontving de directeur der gemeentewerken J.E.G. Noordendorp de opdracht om op het driehoekige terrein op de hoek van de Keyzersbuurt een brugwachterswoning met bovenwoning te bouwen. Op 29 april leverde hij tekening en begroting bij burgemeester en wethouders in. In mei kwam het plan in de gemeenteraad en zonder hoofdelijke stemming goedgekeurd. Wel was er enige discussie over de exploitatie; verschillende raadsleden meenden dat de gemeente zich als verhuurder van de bovenwoning niet op het pad van de speculatie mocht begeven. Het plan kon niettemin uitgevoerd worden en tegen het eind van het jaar kon het pand in gebruik worden genomen. De wachterswoning bij de Klanderij was de eerste die de gemeente sinds de jaren zestig liet bouwen. Thomas Romein ontwierp de voorgaande bij de Verlaatsbrug (1861, inmiddels verdwenen), ...

Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed/rijksmonumenten.info

 
Info  Reacties Afbeeldingen Streetview